Википедија:Принципи и напатствија

Од Википедија, слободна енциклопедија

Скокни на: навигација, барај
✔ Оваа страница документира официјален принцип на македонската Википедија, општоприфатен стандард што сите уредувачи треба да го следат. Ако ја уредувате оваа страница, Ве молиме прво уверете се дека за вашата промена постои консензус. Ако се двоумите, прво дискутирајте на страницата за разговор.
Кратенки:
ВП:ПН
ВП:ПИН

Википедија е заеднички проект и неговите основачи и корисници имаат заедничка цел:

Нашата цел со Википедија е да направиме слободна и релевантна (во смисол на вистинита) енциклопедија - навистина, најголема енциклопедија во историјата, и во ширина и во длабочина.

Википедија има некои принципи и напатствија што ни помагаат да работиме кон оваа заедничка цел. Некои од овие принципи сѐ уште еволуираат, додека другите се подолго време воспоставени и најчесто неконтроверзни.

Додека нашите принципи еволуираат, многу Википедијци сметаат дека пишаните правила се инхерентно неадекватни да ги покријат сите можни варијации на пореметувачко и злобно однесување. На пример, корисник кој постапува против духот на нашите пишани принципи може да биде строго укорен дури ако формално правилата не се прекршени.


Содржина

[уреди] Клучни принципи

Не е потребно да го прочитате секој принцип на Википедија пред да придонесете! Сепак, следниве се клучни кон продуктивно искуство на Википедија , и што побрзо се справите со нив, толку подобро.

  1. Википедија е енциклопедија. Нејзините цели не одат понатаму. Видете што не е Википедија за повеќе информации. (врска за ова прашање на англиската вики)
  2. Избегнете пристрасност. Статиите треба да бидат напишани од неутрална гледна точка, која ги прикажува различните гледишта правично и со уважување.
  3. Не нарушувајте авторски права. Википедија е слободна енциклопедија која функционира според GNU Free Documentation License (на англиски). Поднесување на дело кое ги нарушува авторските права е закана за нашата цел да изградиме навистина слободна енциклопедија која секој може да ја редистрибуира, и може да доведе до правни проблеми. Видете Википедија:Авторски права за повеќе информации. (врска за ова прашање на англиската вики)
  4. Почитувајте ги другите соработници. Соработниците на Википедија доаѓаат од различни земји и култури, и имаат многу различни гледишта. Третирањето на другите со почит е клучно за ефективно соработување при изградба на енциклопедија. За некои напатствија, видете Вики-етика (врска на англиски), Правила за однесување при конфликт (врска на англиски), Решавање на спорови (врска на англиски) .

[уреди] Останати принципи и напатсвија

Врски кон различни принципи може да се најдат во следните категории:

[уреди] Конвенции

Преку следење на следните конвенции можеме да направиме поконзистентна и покорисна енциклопедија:

[уреди] Процедурални прашања

[уреди] Како се усвојуваат принципите?

Најголемиот број Википедија-принципи се формулирани во раните денови на проектите, генерално пред крајот на 2002. Измените и дополнувањата се прават со консензус (врска на англиски), иако во пракса консензус за промена на политиката е навистина тешко да се постигне. Во многу случаи, принципот се развива неформално; пишаните принципи најчесто кодифицираат подолга традиција.

Исто така, видете Википедија:Како се создава принцип. (врска на англиски)

[уреди] Како се спроведуваат принципите?

Вие сте уредник на Википедија. Википедија нема главен уредник или централизиран хиерархиски механизам кој го прати и одобрува секојдневниот прогрес на енциклопедијата. Наместо тоа, активните учесници ги пратат скорешните промени и прават измени во согласност со содржината и форматот на проблемот што ќе го сретнат. Така, Википедијците се истовремено и писатели и уредници.

Повеќето принципи и напатствија, на тој начин, се спроведуваат од поединечни корисници кои ги уредуваат страниците, и ги дискутираат прашањата меѓусебе. Некои принципи исто така се спроведуваат преку привремени блокови (главно, механизам за справување со вандализам). Во екстремни случаи Комитетот за Арбитража може да донесе одлука заради справување со тешко решливи ситуации, како дел на поопштата процедура за решавање на спорови.

[уреди] Ограничени опции

Некои од опциите на софтверот кои може да бидат потенцијално злоупотребени, како што е бришење на страници и заклучување на страници од уредување, се ограничени на администраторите, кои се искусни членови на заедницата на кои може да им се верува. принципите кои главно се однесуваат на администраторите се:

[уреди] Типови на принципи и напатствија

Како додаток на општоприфатените политики искажани во горниот дел, следните напатсвија се предложени од различни учесници:

[уреди] Општи напатствија

За други корисни совети, видете Избегнување на вообичаените грешки (врска на англиски).

[уреди] Напатствија за однесување

[уреди] Напатствија за содржината

[уреди] Напатствија за стилот

[уреди] Напатствија за начините на групирање на статиите

[уреди] Други текстови и дискусии во врска со Википедија

Преземено од "http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B8_%D0%B8_%D0%BD%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B0"